Sanskrit Text in Telugu , Kannada, Gujarati, Devanagari, English

|| om tat sat||

Sundarakanda
Sarga 24

In this Sarga also the Rakshasa women continue the four modes of persuasion. They surround Sita telling her many things about Ravana. All the time trying to win her over for Ravana. They end up threatening Sita that if she does not follow their advice, they will resort to eating her up.

Now we go through the Slokas of Sarga 24

||Sloka 24.01||

તતસ્સીતામુપાકમ્ય રાક્ષસ્યો વિક્રુતાનનઃ|
પરુષમ્ પરુષા નાર્ય ઊચુસ્તામ્ વાક્યમપ્રિયમ્ ||24.01||

સ|| વિક્રુતાનનઃ પરુષાઃ રાક્ષસ્યઃ તતઃ સીતામ્ ઉપાકમ્ય અનાર્ય પરુષમ્ અપ્રિયમ્ વાક્યમ્ તામ્ ઊચુઃ ||

||Sloka meanings||

વિક્રુતાનનઃ પરુષાઃ રાક્ષસ્યઃ -
hideous and harsh Rakshasa women
તતઃ સીતામ્ ઉપાકમ્ય -
then having approached Sita
અનાર્ય અપ્રિયમ્ વાક્યમ્ -
vulgar and unbecoming words
પરુષમ્ તામ્ ઊચુઃ - uttered harshly to her
.

||શ્લોકતાત્પર્યમુ||

"The hideous and harsh Rakshasa women then approached Sita and they uttered vulgar and unbecoming words to her harshly".||24.01||

||Sloka 24.02||

કિમ્ ત્વમ્ અન્તઃપુરે સીતે સર્વપૂતમનોહરે|
મહાર્હશયનોપેતે ન વાસમનુમન્યસે||24.02||

સ|| સીતે સર્વપૂત મનોહરે ત્વમ્ અમ્તઃપુરે મહાર્હશયનોપેતે વાસમ્ ન અનુમન્યસે કિમ્?

||Sloka meanings||

સીતે સર્વપૂત મનોહરે -
Oh Sita ! Pleasing to look at for all
મહાર્હશયનોપેતે અમ્તઃપુરે - harem with well-furnished beds
ત્વમ્ વાસમ્ ન અનુમન્યસે કિમ્? - why are you not willing to reside in
ઉમ્ટટાનિકિ નીવુ એમ્તુકુ અમ્કીકરિમ્ચુટલેતુ.

||Sloka summary||

"Oh Sita ! Pleasing to look at for all, why are you not willing to reside in the harem with well-furnished beds".||24.02||

||Sloka 24.03||

માનુષી માનુષષ્યૈવ પાર્યા ત્વમ્ પહુમન્યસે|
પ્રત્યાહાર મનો રામાન્ ન ત્વમ્ જાતુ મર્હસિ||24.03||

સ|| ત્વમ્ માનુષી માનુષસ્યૈવ પાર્યા પહુમન્યસે (યતિ તત્) પ્રત્યાહાર રામાન્ ત્વમ્ જાતુ ન અર્હસિ||

||Sloka meanings||

ત્વમ્ માનુષી - you being a woman
માનુષસ્યૈવ પાર્યા પહુમન્યસે -
holds being wife of one in human form only in high esteem
ત્વમ્ જાતુ ન અર્હસિ - you are not fit to live
પ્રત્યાહાર મનો રામાન્ - withdraw your mind from Rama

||Sloka summary||

" Being a woman who holds being wife of one human form only in high esteem , then you do not deserve to live. Withdraw your mind from Rama." ||24.03||

Here Rakshasa women berate Sita, saying, "માનુષી માનુષ્યસ્યૈવ પાર્યાત્વમ્ પહુમન્યસે"; "Being born as a human, and being the wife of human.. ..you think is great."

"પ્રત્યાહર મનોરામાત્" -" Remove Rama from your mind. "These are the words of Rakshasis.

There is another echo to the reference of her being human. Rama and Sita are born human beings. Ramayana is the story of best among human beings. Valmiki seems to remind us of the beginning of Ramayana. We heard this in the first few Slokas of Ramayana.

In the very beginning of Balakanda Valmiki asked Narada, who is that best one among men . Narada's answer is that, Rama born of Ikshwaku line is that person. Rama was born as a human being, who faced many difficulties, who followed the prescribed code of conduct as primary goal, and who overcame all the difficulties. In Rakshasi's reference to Sita being "maanuShI" we get back to remembering the root of the story of Ramayana. The Poet seems to remind us that point.

||Sloka 24.04||

ત્રૈલોક્ય વસુપોક્તારમ્ રાવણમ્ રાક્ષસેશ્વરમ્|
પર્તાર મુપસમ્કમ્ય વિહરસ્વ યતા સુકમ્||24.04||

સ|| રાક્ષસેશ્વરમ્ ત્રૈલોક્ય વસુપોક્તારમ્ રાવણમ્ પર્તારમ્ ઉપસમ્કમ્ય યતા સુકમ્ વિહરસ્વ||

||Sloka meanings||

રાક્ષસેશ્વરમ્ ત્રૈલોક્ય વસુપોક્તારમ્ - ત્રિલોકપોકમુલનુઅનુપવિમ્ચુ રાક્ષસેશ્વરુટુ(અકુ)
રાવણમ્ પર્તારમ્ ઉપસમ્કમ્ય -
રાવણુનિ પર્તકા પોમ્તિ
યતા સુકમ્ વિહરસ્વ -
સુકમુકા વિહરિમ્ચુમુ

રાક્ષસેશ્વરમ્ ત્રૈલોક્ય વસુપોક્તારમ્ -
king of Rakshasas , and one who enjoys the wealth of the three worlds
રાવણમ્ પર્તારમ્ ઉપસમ્કમ્ય -
uniting with Ravana as husband
યતા સુકમ્ વિહરસ્વ -
live with pleasure as you please

||Sloka summary||

"Uniting yourself with Ravana the king of Rakshasas , who enjoys the wealth of the three worlds, live with pleasure as you please."||24.04||

||Sloka 24.05||

માનુષી માનુષમ્ તમ્ તુ રામમ્ ઇચ્ચસિ શોપને|
રાજ્યાત્ પ્રષ્ટમ્ અસિત્તાર્તમ્ વિક્લપમ્ ત્વ મનિમ્તિતે||24.05||

સ|| શોપને અનિમ્તિતે ત્વમ્ તુ રાજ્યાત્ પ્રષ્ટમ્ અસિત્તાર્તમ્ માનુષમ્ વિક્લપમ્ માનુષમ્ તમ્ રામમ્ ઇચ્ચસિ ||

||Sloka meanings||

શોપને અનિમ્તિતે -
O Charming lady, blameless one
ત્વમ્ તુ રાજ્યાત્ પ્રષ્ટમ્ -
you want only the one who lost his kingdom
અસિત્તાર્તમ્ માનુષમ્ -
unsuccessful man ,
વિક્લપમ્ માનુષમ્ -
distressed human being too
તમ્ રામમ્ ઇચ્ચસિ -
you want that Raman

||Sloka summary||

"Oh Charming lady ! Blameless one ! you want only that Rama who is a dethroned king, an unsuccessful one and a distressed human being too." ||24.05||

||Sloka 24.06||

રાક્ષસીનામ્ વચઃ શ્રુત્વા સીતા પત્મનિપેક્ષણા|
નેત્રાપ્યામ્ અશ્રુપૂર્ણાપ્યામ્ ઇતમ્ વચનમપ્રવીત્ ||24.06||

સ|| સીતા પત્મનિપેક્ષણા રાક્ષસીનામ્ વચઃ શ્રુત્વા અશ્રુપૂર્ણાપ્યામ્ નેત્રાપ્યામ્ ઇતમ્ વચનમ્ અપ્રવીત્ ||

||Sloka meanings||

સીતા પત્મનિપેક્ષણા -
Sita with eyes like that of lotus petals
રાક્ષસીનામ્ વચઃ શ્રુત્વા -
having heard those words of the Rakshasa women
અશ્રુપૂર્ણાપ્યામ્ નેત્રાપ્યામ્ -
with eyes filled with tears
ઇતમ્ વચનમ્ અપ્રવીત્ -
spoke the following words

||Sloka summary||

"Sita with eyes like that of lotus petals, hearing those words of the Rakshasa women, spoke the following words with eyes filled with tears." ||24.06||

||Sloka 24.07||

યતિતમ્ લોકવિત્વિષ્ટ મુતાહરત સમ્કતાઃ|
નૈતન્ મનસિ વાક્યમ્ મે કિલ્પિષમ્ પ્રતિપાતિ મે||24.07||

સ||સમ્કતાઃ લોકવિત્વષ્ટમ્ યત્ ઇતમ્ વાક્યમ્ ઉતાહરત એતત્ વઃ મે મનસિ કિલ્પિષમ્ પ્રતિપાતિ ન ||

||Sloka meanings||

સમ્કતાઃ - joined together
યત્ ઇતમ્ લોકવિત્વષ્ટમ્ -
that which is not acceptable to the world
વાક્યમ્ ઉતાહરત -
words ( you are) telling me
વઃ મે મનસિ કિલ્પિષમ્ પ્રતિપાતિ ન -
those sinful words do not appeal to my mind

||Sloka summary||

"The words addressed by all of you joined together are not acceptable to the world . Those sinful words do not appeal to me."||24.07||

||Sloka 24.08||

ન માનુષી રાક્ષસસ્ય પાર્યા પવિતુમર્હતિ|
કામમ્ કાતત મામ્ સર્વા ન કરિષ્યામિ વો વચઃ||24.08||

સ|| માનુષી રાક્ષસસ્ય પાર્યા પવિતુમ્ ન અર્હતિ | સર્વાન્ મામ્ કામમ્ કાતત| વો વચઃ ન કરિષ્યામિ||

||Sloka meanings||

માનુષી - a human being
રાક્ષસસ્ય પાર્યા - wife of a Rakshasa
પવિતુમ્ ન અર્હતિ - not possible to be
સર્વાન્ મામ્ કામમ્ કાતત -
all of you can happily eat me
વો વચઃ ન કરિષ્યામિ -
those words addressed to me I will not follow

||Sloka summary||

'A human being cannot be the wife of a Rakshasa. All of you can eat me freely. I will not do what you told me'.||24.08||

||Sloka 24.09||

તીનો વા રાજ્યહીનો વા યો મે પર્તા સ મે કુરુઃ|
તમ્ નિત્યમનુરક્તાસ્મિ યતા સૂર્યમ્ સુવર્ચલા||24.09||

સ|| તીનઃ વા રાજ્યહીનઃ વા યો મે પર્તઃ સઃ મે કુરુઃ| તમ્ નિત્યમ્ અનુરક્તાસ્મિ યતા સુવર્ચલા સૂર્યમ્ અનુરક્તસિ||

||Sloka meanings||

તીનઃ વા રાજ્યહીનઃ વા -
even if he is a dejected one or one who lost kingdom,
યો મે પર્તઃ સઃ મે કુરુઃ -
one who is my husband , is my master too
તમ્ નિત્યમ્ અનુરક્તાસ્મિ -
I will always follow him
યતા સુવર્ચલા - like Suvarchala
સૂર્યમ્ અનુરક્તસિ - follows Sun

||Sloka summary||

"My husband, even if he is a dejected one or one who lost kingdom, he is my master. I will follow him always like Suvarchala is devoted to Sun." ||24.09||

Rakshasis tell Sita to accept that..
"ત્રૈલોક્ય વસુ પોક્તારમ્" ; "the enjoyer of the riches of the three worlds". That is Ravana. "Accept him and live happily there after". That is Rakshasis push.

Sita's response is worth listening to and worth remembering. Sita says
"ન માનુષી રાક્ષસસ્ય પાર્યા પવિતુમર્હતિ"-"No woman born as human can be the wife of a Rakshasas".

"તીનો વા રાજ્યહીનો વા"- "even if he is a dejected one or one who lost kingdom", he is still my master.

The portrayal of Sita as a devoted wife,
and as a virtuous woman gets reinforced again and again. The mystic of Sita as the ideal wife gets reinforced by her actions. Like following Rama to forests, like declaring Rama -"તીનો વા રાજ્યહીનો વા"- as her master.

Ramayana Tilaka says,
અતિ તુઃક સમયેપિ ત્રુટવ્રતત્વત્યોતનાય
અનેકસાત્વીનામુપન્યાસો ત્રુષ્ટાન્તવિતયેત્યાહુઃ||
"In the most sorrowful time also to declare her virtuous nature, she gives the examples of many virtuous women ."

Sita gives the examples of all virtuous women

||Sloka 24.10||

યતા શચી મહાપાકા શક્રમ્ સમુપતિષ્ટતિ|
અરુમ્તતી વશિષ્ટમ્ ચ રોહિણી શશિનમ્ યતા||24.10||

સ|| યતા મહાપાકા શચી શક્રમ્ સમુપતિષ્ટતિ ( તતૈવ)| યતા અરુમ્તતી વશિષ્ટમ્ રોહિણી શશિનમ્ ચ||

||Sloka meanings||

યતા મહાપાકા શચી -
Like the noble Sachi
શક્રમ્ સમુપતિષ્ટતિ -
following Indra
યતા અરુમ્તતી વશિષ્ટમ્ -
Arundhati following Vasishta
રોહિણી શશિનમ્ ચ-
Rohini following the Moon

||Sloka summary||

"Like the noble Sachi following Indra, Arundhati following Vasishta and Rohini following the Moon." ||24.10||

||Sloka 24.11||

લોપમુત્રા યતાકસ્ત્યમ્ સુકન્યા ચ્યવનમ્ યતા|
સાવિત્રી સત્યવમ્તમ્ ચ કપિલમ્ શ્રીમતી યતા||24.11||

સ|| યતા લોપમુત્રા અકસ્ત્યમ્ યતા સુકન્યા ચ્યવનમ્ યતા સાવિત્રી સત્યવમ્તમ્ ચ કપિલમ્ શ્રીમતી યતા ||

||Sloka meanings||

યતા લોપમુત્રા અકસ્ત્યમ્ -
like Lopamudra following Agastya
યતા સુકન્યા ચ્યવનમ્ -
like Sukanya following Chyavana
યતા સાવિત્રી સત્યવમ્તમ્ -
like Savitri following Satyvantam
ચ કપિલમ્ શ્રીમતી યતા -
like Srimati following Kapila

||Sloka summary||

"Like Lopamudra following Agastya, Sukanya following Chyavanam , Savitri following Satyvantam and Srimati following Kapila ( I will follow Rama)".||24.11||

||Sloka 24.12||

સૌતાસમ્ મતયમ્તીવ કેશિની સકરમ્ યતા|
નૈષતમ્ તમયમ્તીવ પૈમી પતિમનુવ્રતા||12||
તતાહમ્ ઇક્ષ્વાકુ રામમ્ પતિમનુવ્રતા|

સ|| યતા મતયમ્તી સૌતાસમ્ ઇવ કેસિની સકરમ્ યતા પૈમી તમયમ્તી નૈષતમ્ ઇવ અનુવ્રતા તતા અહમ્ ઇક્ષ્વાકુનાતમ્ પતિમ્ રામમ્ અનુવ્રતા ||

||Sloka meanings||

યતા મતયમ્તી સૌતાસમ્ ઇવ -
Like Madayanti followed Saudasa
કેસિની સકરમ્ યતા - like Kesini followed Sagara
પૈમી તમયમ્તી નૈષતમ્ ઇવ અનુવ્રતા -
Bhima's daughter Damayanti followed Nala, the king of Naishadha,
ઇક્ષ્વાકુનાતમ્ પતિમ્ રામમ્ -
Ikshwaku leader and my husband Rama
તતા અહમ્ અનુવ્રતા -
likewise I will follow'.

||Sloka summary||

'Like Madayanti followed Saudasa, Kesini followed Sagara , Bhima's daughter Damayanti followed Nala, the king of Naishadha, I will follow the Ikshwaku leader and my husband Rama'. ||24.12||

સીતમ્મ ચેપ્પિન માટ. સુવર્ચલ સૂર્યુનિ અનુસરિમ્ચિનટ્લુ, મહાપતિવ્રતલૈન શચિ શક્રુનિ,
અરુમ્તતિ વશિષ્ટુનિ, રોહિણિ ચમ્ત્રુનિ, લોપમુત્ર અકસ્ત્યુનિ, સુકન્ય ચ્યવનુનિ, સાવિત્રિ સત્યવમ્તુનિ અનુસરિમ્ચિનટુલને, તનુ કૂટા રામુનિ અનુસરિસ્તાનુ અનિ.
In these words of Sita we hear her commitment to her husband . That eloquent commitment is what attracts the respect of Hanuma.

||Sloka 24.13||

સીતાયા વચનમ્ શ્રુત્વા રાક્ષ્યસઃ ક્રોતમૂર્ચિતાઃ||13||
પર્ત્સયન્તિ સ્મ પરુષૈઃ વાક્યૈ રાવણચોતિતા|

સ|| રાવણ ચ ઉતિતા રાક્ષસ્યઃ સીતાયાઃ વચનમ્ શ્રુત્વા ક્રોતમૂર્ચિતાઃ પરુષૈઃ વાક્યઃ પર્ત્સયન્તિ સ્મ||

||Sloka meanings||

રાવણ ચ ઉતિતા રાક્ષસ્યઃ -
the Rakshasa women , ordered by Ravana
સીતાયાઃ વચનમ્ શ્રુત્વા-
hearing those words of Sita
ક્રોતમૂર્ચિતાઃ -
overtaken by anger
પરુષૈઃ વાક્યઃ પર્ત્સયન્તિ સ્મ-
threaten her again with harsh statements

||Sloka summary||

Hearing those words of Sita, the Rakshasa women , ordered by Ravana ( to persuade her) , overtaken by anger threaten her again with harsh statements. ||24.13||

||Sloka 24.14||

અવલીનઃ સ નિર્વાક્યો હનુમાન્ શિમ્શુપાત્રુમે||14||
સીતામ્ સમ્તર્જયન્તીનામ્ રાક્ષસીનામ્ સ શુશ્રુવે||

સ|| કપિઃ સઃ હનુમાન્ નિર્વાક્યઃ શિમ્શુપાત્રુમે અવલીનઃ સીતામ્ સમ્તર્જયન્તીનામ્ રાક્ષસીનામ્ સઃ શુશ્રુવે ||

||Sloka meanings||

શિમ્શુપાત્રુમે અવલીનઃ -
hidden in the branches of Simsupa tree
કપિઃ સઃ હનુમાન્ નિર્વાક્યઃ -
that Vanara who was silent
સીતામ્ સમ્તર્જયન્તીનામ્ રાક્ષસીનામ્-
the Rakshasa women threatening Sita
સઃ શુશ્રુવે - he heard

||Sloka summary||

"Hanuman the Vanara who was silent, hidden in the branches of Simsupa tree , heard the threats employed by the Rakshasa women against Sita". ||24.14||

||Sloka 24.15||

તામપિક્રમ્ય સમ્ક્રુત્તા વેપમાનામ્ સમન્તતઃ||24.15||
પ્રુશમ્ સમ્લિલિહુર્તીપ્તાન્ પ્રલમ્પાન્ તશનચ્ચતાન્|

સ|| વેપમાનામ્ તામ્ સમન્તતઃ અપિક્રમ્ય સમ્ક્રુત્તાઃ તીપ્તાન્ પ્રલમ્પાન્ તશનચ્ચતાન્ પ્રુશમ્ સમ્લિલિહુઃ||

||Sloka meanings||

વેપમાનામ્ તામ્ - her who is trembling in fear
સમન્તતઃ અપિક્રમ્ય સમ્ક્રુત્તાઃ - approached surrounding her in anger
તીપ્તાન્ પ્રલમ્પાન્ તશનચ્ચતાન્ પ્રુશમ્ સમ્લિલિહુઃ-
licking their lips again and again

||Sloka summary||

The angry and glowing Rakshasa women, licking their lips again and again, surrounded her who is trembling in fear ||24.15||

||Sloka 24.16||

ઊચુશ્ચ પરમક્રુત્તાઃ પ્રક્રુહ્યાશુ પરશ્વતાન્||24.16||
નેયમર્હસિ પર્તારમ્ રાવણમ્ રાક્ષસાતિપમ્|

સ|| પરમક્રુત્તાઃ આશુ પરશ્વતાન્ પ્રક્રુહ્ય ઊચુશ્ચ| ઇયમ્ રાક્ષસાતિપમ્ રાવણમ્ પર્તારમ્ ન અર્હસિ||

||Sloka meanings||

પરમક્રુત્તાઃ આશુ -
the enraged Rakshasis with anger immediately
પરશ્વતાન્ પ્રક્રુહ્ય ઊચુશ્ચ -
took their axes and spoke.
રાક્ષસાતિપમ્ રાવણમ્ -
to have the king of Rakshasas
પર્તારમ્ ઇયમ્ ન અર્હસિ -
as her husband she is not fit

||Sloka summary||

The enraged Rakshasis with anger took their axes and spoke. "She is unfit to have the king of Rakshasas as her husband'. ||24.16||

||Sloka 24.17||

સા પર્ત્સ્યમાના પીમાપિ રાક્ષસીપિર્વરાનના||24.17||
સા પાષ્પમુપાર્જન્તી શિમ્શુપામ્ તામુપાકમત્||

સ|| પીમાપિઃ રાક્ષસીપિઃ પર્ત્સ્યમાના સા વરાનના સપાષ્પમ્ અપસર્પન્તી તામ્ શિમ્શુપામ્ ઉપાકમત્||

||Sloka meanings||

પીમાપિઃ પર્ત્સ્યમાના રાક્ષસીપિઃ -
threatened by the fearsome Rakshasis
સા વરાનના - the best among women
સપાષ્પમ્ અપસર્પન્તી -
with eyes filled with tears.
તામ્ શિમ્શુપામ્ ઉપાકમત્ -
moved towards that Simsupa tree

||Sloka summary||

" Threatened by the fearsome Rakshasis ,Sita the best among women moved towards the Simsupa tree with eyes filled with tears." ||24.17||

||Sloka 24.18||

તતસ્તાસામ્ શિમ્શુપામ્ સીતા રાક્ષસીપિઃ સમાવ્રુતા||24.18||
અપિકમ્ય વિશાલાક્ષી તસ્તૌ શોકપરિપ્લુતા||

સ|| તતઃ વિશાલાક્ષી સીતા તામ્ શિમ્શુપામ્ અપિકમ્ય રાક્ષસીપિઃ સમાવ્રુતા શોકપરિપ્લુતા તસ્તૌ ||

||Sloka meanings||

તતઃ વિશાલાક્ષી સીતા -
then the wide eyed Sita
તામ્ શિમ્શુપામ્ અપિકમ્ય -
having reached the Simsupa tree
રાક્ષસીપિઃ સમાવ્રુતા -
surrounded by the Rakshasa women
શોકપરિપ્લુતા તસ્તૌ -
very much drowned in sea of sorrow stayed there

||Sloka summary||

"Then the wide eyed Sita having reached the Simsupa tree , still surrounded by the Rakshasa women stayed there, very much drowned in sea of sorrow." ||24.18||

||Sloka 24.19||

તામ્ ક્રુશામ્ તીનવતનામ્ મલિનામ્પરતારિણીમ્||24.19||
પર્ત્સયામ્ ચક્રિરે સીતામ્ રાક્ષસ્ય સ્તામ્ સમન્તતઃ|

સ|| તાઃ રાક્ષસ્યઃ ક્રુશામ્ તીનવતનામ્ મલિન અમ્પર તારિણીમ્ તામ્ સીતામ્ સમમ્તતઃ પર્ત્સયામ્ ચક્રિરે||

||Sloka meanings||

તાઃ રાક્ષસ્યઃ -
those Rakshasa women
તામ્ સીતામ્ સમમ્તતઃ -
surrounded that Sita
મલિન અમ્પર તારિણીમ્ -
clad in soiled clothes
ક્રુશામ્ તીનવતનામ્ -
with shrunken and with dejected face
પર્ત્સયામ્ ચક્રિરે -
started threatening her

||Sloka summary||

"Those Rakshasis surrounded Sita, looking dejected, famished ,and wearing soiled clothes." and started abusing her." ||24.19||

||Sloka 24.20||

તતસ્તામ્ વિનતા નામ રાક્ષસી પીમતર્શના||24.20||
અપ્રવીત્કુપિતાકારા કરાળા નિર્ણતોતરી|

સ||તતઃ પીમતર્શના કુપિતાકારા કરાના નિર્ણતોતરી વિનતાનામ રાક્ષસી તામ્ અપ્રવીત્ ||

||Sloka meanings||

તતઃ પીમતર્શના -
then one fearsome looking
કુપિતાકારા કરાળા -
dark one, with loathsome appearance
નિર્ણતોતરી -
with a large sunken belly
વિનતા નામ રાક્ષસી -
Rakshasi by name Vinata
તામ્ અપ્રવીત્ -
spoke to Sita

||Sloka summary||

"Then one fearsome looking Rakshasi, dark one, with loathsome appearance and a large sunken belly,
by name Vinata , addressed Sita." ||24.20||

||Sloka 24.21||

સીતે પર્યાપ્ત મેતાવત્ પર્તુસ્નેહો નિતર્શિતઃ||24.21||
સર્વત્રાતિક્રુતમ્ પત્રે વ્યસના યોપકલ્પતે|

સ|| સીતે પર્તુઃ સ્નેહઃ નિતર્શિતઃ | એતાવત્ પર્યાપ્તમ્ પત્રે |સર્વત્ર અતિક્રુતમ્ વ્યસનાય ઉપકલ્પતે||

||Sloka meanings||

સીતે પર્તુઃ સ્નેહઃ નિતર્શિતઃ -
Oh Sita ! shown love for husband
એતાવત્ પર્યાપ્તમ્ પત્રે -
auspicious lady, to that extent it is enough
સર્વત્ર અતિક્રુતમ્ -
anything in excess
વ્યસનાય ઉપકલ્પતે -
leads to adversity

||Sloka summary||

"Oh Sita ! You have shown your love for your husband. To that extent it is good. Everywhere excess leads to adversity." ||24.21||

||Sloka 24.22||
પરિતુષ્ટાસ્મિ પત્રમ્ તે માનુષસ્તે ક્રુતો વિતિઃ||24.22||
મમાપિ તુ વચઃ પત્યમ્ પ્રુવન્ત્યાઃ કુરુ મૈતિલિ|

સ|| મૈતિલી પરિતુષ્ટા અસ્મિ | તે માનુષઃ વિતિઃ ક્રુતઃ | તે પત્રમ્| મમ પ્રુવમ્ત્યાઃ વચઃ અપિ કુરુ||

||Sloka meanings||

મૈતિલી પરિતુષ્ટા અસ્મિ -
Maithili I am happy
તે માનુષઃ વિતિઃ ક્રુતઃ -
done your duty as a human being
તે પત્રમ્ - Good for you
મમ પ્રુવમ્ત્યાઃ વચઃ અપિ કુરુ -
follow my words also

||Sloka summary||

'Maithili I am happy. You have done your duty as a human being. Good for you. You follow my words also ||24.22||

||Sloka 24.23||

રાવણમ્ પજ પર્તારમ્ પર્તારમ્ સર્વ રક્ષસામ્||24.23||
વિક્રાન્તમ્ રૂપવન્તમ્ ચ સુરેશ મિવ વાસવમ્|
તક્ષિણમ્ ત્યાકશીલમ્ ચ સર્વસ્ય પ્રિયતર્શનમ્||24.24||

સ|| સર્વરાક્ષસામ્ પર્તારમ્ વિક્રામ્તમ્ રૂપવમ્તમ્ સુરેશમ્ વાસવમ્ ઇવ તક્ષિણમ્ ત્યાકશીલમ્ ચ સર્વસ્ય પ્રિયતર્શનમ્ રાવણમ્ પર્તારમ્ પજ||

||Sloka meanings||

સર્વરાક્ષસામ્ પર્તારમ્ -
lord of all Rakshasas
વિક્રામ્તમ્ રૂપવમ્તમ્ -
courageous, handsome,
સુરેશમ્ વાસવમ્ ઇવ તક્ષિણમ્ -
lord of gods too like Indra, generous one
ત્યાકશીલમ્ ચ સર્વસ્ય પ્રિયતર્શનમ્ -
sacrificing one, pleasing to all
રાવણમ્ પર્તારમ્ પજ -
that Ravana accept him as husband

||Sloka summary||

"Ravana is the Lord of all Rakshasas, courageous, handsome, Lord of gods too like Indra, generous one , sacrificing one, pleasing in appearance. You accept him as your husband.'||24.23,24||

||Sloka 24.25, 26||

માનુષમ્ ક્રુપણમ્ રામમ્ ત્યક્ત્વા રાવણ માશ્રય|
તિવ્યાઙ્કરાકા વૈતેહી તિવ્યાપરણપૂષિતા||24.25||
અત્ય પ્રપ્રુતિ સર્વેષામ્ લોકાનામ્ ઈશ્વરી પવ|
અક્ને સ્સ્વાહા યતા તેવી શચીવેમ્ત્રસ્ય શોપને||24.26||

સ|| માનુષમ્ ક્રુપણમ્ રામમ્ ત્યક્ત્વા, રાવણમ્ આશ્રય|| વૈતેહી તિવ્યાપરણપૂષિતા તિવ્યામ્કરાકા અત્ય પ્રપ્રુતિ સર્વેષામ્ લોકાનામ્ ઈશ્વરી પવ યતા અક્નેઃ તેવી સ્વાહા ઇમ્ત્રસ્ય શચી ઇવ ||

||Sloka meanings||

માનુષમ્ ક્રુપણમ્ રામમ્ ત્યક્ત્વા, -
leaving helpless human Rama
રાવણમ્ આશ્રય - seek refuge of Ravana.
વૈતેહી તિવ્યાપરણપૂષિતા -
Vaidehi wearing wonderful ornaments
તિવ્યામ્કરાકા - have heavenly unguents
અત્ય પ્રપ્રુતિ - from now on
સર્વેષામ્ લોકાનામ્ ઈશ્વરી પવ -
be the queen of all people
યતા અક્નેઃ તેવી સ્વાહા -
( become) like Svaha of Agni
ઇમ્ત્રસ્ય શચી ઇવ -
and Indra's Sachi

||Sloka summary||

"Leaving helpless human Rama, seek refuge of Ravana. Vaidehi, wearing wonderful ornament, have heavenly unguents, from now on be the queen of all people, be like Svaha of Agni and Indra's Sachi." ||24.25,26||

||Sloka 24.27||

કિમ્ તે રામેણ વૈતેહી ક્રુપણેન કતાયુષા|
એતતુક્તમ્ ચ મે વાક્યમ્ યતિ ત્વમ્ ન કરિષ્યસિ||24.27||
અસ્મિન્ મુહૂર્તે સર્વાસ્ત્વામ્ પક્ષયિષ્યામહે વયમ્|

સ|| તે ક્રુપણેન કતાયુષઃ રામેણ કિમ્| એતત્ ઉક્તમ્ મે વાક્યમ્ યતિ ત્વમ્ ન કરિષ્યસિ ત્વામ્ અસ્મિન્ મુહૂર્તે વયમ્ સર્વાઃ પક્ષયિષ્યામહે ||

||Sloka meanings||

ક્રુપણેન કતાયુષઃ - pitiable, with lifespan gone
રામેણ તે કિમ્ - what do you want with Rama
એતત્ ઉક્તમ્ મે વાક્યમ્ - these words spoken by me
યતિ ત્વમ્ ન કરિષ્યસિ - if you do not follow
અસ્મિન્ મુહૂર્તે - this very moment
વયમ્ સર્વાઃ - all of us
ત્વામ્ પક્ષયિષ્યામહે- eat you

||Sloka summary||

"Why do you want the pitiable Rama , whose lifespan is gone? If you do not follow the words I have spoken, then this very moment we will eat you up". ||24.27||

||Sloka 24.28||

અન્યાતુ વિકટા નામ લમ્પમાનપયોતરા||24.28||
અપ્રવીત્ કુપિતા સીતામ્ મુષ્ટિ મુત્યમ્ય કર્જતી|

સ|| લમ્પમાન પયોતરા અન્યા વિકટા નામ તુ મુષ્ટિમ્ ઉત્યમ્ય કર્જતી સીતામ્ અપ્રવીત્ ||

||Sloka meanings||

લમ્પમાન પયોતરા અન્યા -
another with long drooping breasts
વિકટા નામ તુ - named Vikata
મુષ્ટિમ્ ઉત્યમ્ય -
with raised clinched fists
કર્જતી સીતામ્ અપ્રવીત્ -
spoke to Sita threateningly

||Sloka summary||

"One other Rakshasi named Vikata who has long drooping breasts, spoke threateningly to Sita with raised clinched fists." ||24.28||

||Sloka 24.29||

પહૂન્ અપ્રિયરૂપાણિ વચનાનિ સુતુર્મતે ||24.29||
અનુક્રોશાન્ મ્રુતુત્વા ચ્ચ સોટાનિ તવ મૈતિલિ|

સ|| સુતુર્મતે મૈતિલિ અપ્રિયરૂપાણિ પહૂનિ તવ વચનાનિ અનુક્રોશાત્ મ્રુતુત્વાત્ સોટાનિ ||

||Sloka meanings||

સુતુર્મતે મૈતિલિ -
O wicked Maithili
અપ્રિયરૂપાણિ પહૂનિ -
many unpleasant ones ( spoken)
તવ વચનાનિ - your words
અનુક્રોશાત્ મ્રુતુત્વાત્ સોટાનિ -
put up with them with kindness

||Sloka summary||

"Oh Wicked Maithili ! Many unpleasant words of yours were put up with out of kindness and mildness". ||24.29||

||Sloka 24.30||

ન ચ નઃ કુરુષે વાક્યમ્ હિતમ્ કાલપુરસ્ક્રુતમ્||24.30||
અનીતાસિ સમુત્રસ્ય પારમ્ અન્યૈર્તુરાસતમ્|

સ|| મૈતિલિ કાલપુરસ્ક્રુતામ્ હિતમ્ વાક્યમ્ ન કુરુષે| અન્યૈઃ તુરાસતમ્ સમુત્રસ્ય પારમ્ આનીતા અસિ||

||Sloka meanings||

મૈતિલિ - Maithili
કાલપુરસ્ક્રુતામ્ હિતમ્ -
timely words of good advice
વાક્યમ્ ન કુરુષે - do not accept
અન્યૈઃ તુરાસતમ્ સમુત્રસ્ય પારમ્ -
crossing ocean not possible for others .
આનીતા અસિ -
you have been brought

||Sloka summary||

"Maithili ! You do not accept these timely words of good advice from others. You have been brought here crossing the ocean impossible for others." ||24.30||

||Sloka 24.31||

રાવણાન્તઃ પુરમ્ કોરમ્ પ્રવિષ્ટા ચાપિ મૈતિલિ||24.31||
રાવણસ્ય ક્રુહે રુત્તા મસ્માપિસ્તુ સુરક્ષિતામ્|
નત્વામ્ શક્તઃ પરિત્રાતુ મપિ સાક્ષાત્ પુરન્તરઃ||24.32||

સ|| મૈતિલિ કોરમ્ રાવણામ્તઃ પુરમ્ પ્રવિષ્ટા અસિ|| રાવણસ્ય ક્રુહે રુત્તામ્ અસ્માપિઃ સુરક્ષિતામ્ ત્વામ્ પરિત્રાતુમ્ સાક્ષાત્ પુરમ્તરઃ અપિ ન શક્તઃ |

||Sloka meanings||.

મૈતિલિ - Maithili
કોરમ્ રાવણામ્તઃ પુરમ્ પ્રવિષ્ટા અસિ -
You are in the inaccessible inner palaces of Ravana
રાવણસ્ય ક્રુહે રુત્તામ્ અસ્માપિઃ સુરક્ષિતામ્-
riches in Ravana's palace are protected by us.
ત્વામ્ પરિત્રાતુમ્ -
to rescue you
સાક્ષાત્ પુરમ્તરઃ અપિ ન શક્તઃ -
not possible even for Indra
.
||Sloka summary||

"You are in the inaccessible inner palaces of Ravana. You are in Ravana's palace protected by us. It is not possible even for Indra to rescue you from here." ||24.31,32||

||Sloka 24.33||

કુરુષ્વ હિત વાતિન્યા વચનમ્ મમ મૈતિલિ|
અલમ્ અશ્રુપ્રપાતેન ત્યજ શોકમનર્તકમ્||24.33||

સ|| મૈતિલી હિતવાતિન્યા મમ વચનમ્ કુરુષ્વ|| અલમ્ અશ્રુ પ્રપાતેન | અનર્તકમ્ શોકમ્ ત્યજ||

||Sloka meanings||

હિતવાતિન્યા -
words of a well wisher
મમ વચનમ્ કુરુષ્વ-
listen to my words
અલમ્ અશ્રુ પ્રપાતેન -
enough of shedding tears
અનર્તકમ્ શોકમ્ ત્યજ -
give up useless sorrow

||Sloka summary||

"Maithili ! You follow the words of a well-wisher like me. Enough of shedding tears. Give up useless sorrow."||24.33||

||Sloka 24.34||

પજ પ્રીતિમ્ ચ હર્ષમ્ ચ ત્યજૈતામ્ નિત્ય તૈન્યતામ્|
સીતે રાક્ષસરાજેન સહ ક્રીટા યતાસુકમ્||24.34||

સ|| એતાન્ નિત્ય તૈન્યતામ્ ત્યજ | પ્રીતિમ્ ચ હર્ષમ્ ચ પજ||સીતે રાક્ષસરાજેન સહ યતા સુકમ્ ક્રીટા||

||Sloka meanings||

એતાન્ નિત્ય તૈન્યતામ્ ત્યજ -
Leave this pitiable state for ever
પ્રીતિમ્ ચ હર્ષમ્ ચ પજ -
enjoy love and happiness.
સીતે રાક્ષસરાજેન સહ-
with the king of Rakshasas, O Sita
યતા સુકમ્ ક્રીટા -
sport and enjoy as you wish

||Sloka summary||

"Leave this pitiable state forever. Enjoy love and happiness. Oh Sita sport and enjoy with the king of Rakshasas."||24.34||

||Sloka 24.35||

જાનાસિ યતા પીરુ સ્ત્રીણામ્ યૌવનમત્રુવમ્|
યાવન્ન તે વ્યતિક્રામેત્ તાવત્ સુકમવાપ્નુહિ||24.35||

||સ|| પીરુ સ્ત્રીણામ્ યૌવનમ્ યતા અત્રુવમ્ જાનાસિ હિ | તે યાવત્ ન અતિક્રમેત્ તાવત્ સુકમ્ અવાપ્નુ હિ||

||Sloka meanings||

પીરુ સ્ત્રીણામ્ યૌવનમ્ -
Oh Timid one for Women youth( is)
યતા અત્રુવમ્ જાનાસિ હિ -
know that to be uncertain
તે યાવત્ ન અતિક્રમેત્ -
before it is over
તાવત્ સુકમ્ અવાપ્નુ હિ -
enjoy all pleasures

||Sloka summary||

"Oh Timid one ! You know that youth is uncertain for women. Before it is over, enjoy all pleasures." ||24.35||

||Sloka 24.36||

ઉત્યાનાનિ ચ રમ્યાણિ પર્વતોપવનાનિ ચ|
સહ રાક્ષસરાજેન ચર ત્વમ્ મતિરેક્ષણે||24.36||

||સ|| મતિરેક્ષણે રમ્યાણિ ઉત્યાનાનિ પર્વત ઉપવનાનિ ચ ત્વમ્ રાક્ષસરાજેન સહ ચર ||

||Sloka meanings||

મતિરેક્ષણે -
Oh Lady of intoxicating eyes
રમ્યાણિ ઉત્યાનાનિ -
delightful gardens,
પર્વત ઉપવનાનિ ચ -
gardens around the mountains
ત્વમ્ રાક્ષસરાજેન સહ ચર -
with the king of Rakshasas enjoy yourself

||Sloka summary||

"Oh Lady of intoxicating eyes! Going around delightful gardens, and the gardens around the mountains with the king of Rakshasas enjoy yourself." ||24.36||

||Sloka 24.37||

સ્ત્રી સહસ્રાણિ તે સપ્ત વશે સ્તાસ્યમ્તિ સુન્તરી|
રાવણમ્ પજ પર્તારમ્ પર્તારમ્ સર્વ રક્ષસામ્||24.37||

સ|| સુમ્તરી સપ્ત સહસ્રાણી સ્ત્રી તે વશે સ્તાસ્યમ્તિ |સર્વરક્ષસામ્ પર્તારમ્ રાવણમ્ પજ||

||Sloka meanings||

સુમ્તરી સપ્ત સહસ્રાણી સ્ત્રી -
O beautiful one, seven thousand women
તે વશે સ્તાસ્યમ્તિ -
will be under your control
સર્વરક્ષસામ્ પર્તારમ્ -
king of all Rakshasas
રાવણમ્ પજ -
accept that Ravana

||Sloka summary||

"Oh Beautiful one seven thousand women will be under your control. Accept the Lord of all Rakshasas".||24.37||

||Sloka 24.38||

ઉત્પાટ્ય વાતે હ્રુતયમ્ પક્ષયિષ્યામિ મૈતિલિ|
યતિ મે વ્યાહ્રુતમ્ વાક્યમ્ ન યતાવત્ કરિષ્યસિ||24.38||

સ|| મૈતિલી યતિ મે વ્યાહ્રુતમ્ વાક્યમ્ યતાવત્ ન કરિષ્યસિ તે હ્રુતયમ્ ઉત્પાટ્ય પક્ષયિષ્યામિ ||

||Sloka meanings||

યતિ મે વ્યાહ્રુતમ્ વાક્યમ્ -
if the words spoken by me
યતાવત્ ન કરિષ્યસિ -
are not followed as is
મૈતિલી તે હ્રુતયમ્ ઉત્પાટ્ય-
Maithili, will pluck out your heart
પક્ષયિષ્યામિ - eat it up

||Sloka summary||

"Maithili ! If the words spoken by me are not followed as is, your heart will be plucked and eaten by me".||24.38||

||Sloka 24.39||

તતશ્ચણ્ટોતરી નામ રાક્ષસી ક્રોતમૂર્ચિતા|
પ્રામયન્તી મહચ્ચૂલ મિતમ્ વચનમપ્રવીત્||24.39||

સ|| તતઃ ચમ્ટોતરી નામ રાક્ષસી ક્રોતમૂર્ચિતા મહત્ શૂલમ્ પ્રામયમ્તી ઇતમ્ વચનમ્ અપ્રવીત્||

||Sloka meanings||

તતઃ ચમ્ટોતરી નામ રાક્ષસી -
then a Rakshasi by name Chandodari
ક્રોતમૂર્ચિતા -
over powered by anger
મહત્ શૂલમ્ પ્રામયમ્તી -
twirling her spear
ઇતમ્ વચનમ્ અપ્રવીત્-
spoke the following words

||Sloka summary||

"Then a Rakshasi by name Chandodari over powered with anger , twirling her spear spoke the following words."||24.39||

||Sloka 24.40||

ઇમામ્ હરિણ લોલાક્ષીમ્ ત્રાસોત્કમ્પિપયોતરામ્|
રાવણેન હ્રુતામ્ ત્રુષ્ટ્વા તૌર્હ્રુતો મે મહાનપૂત્||24.40||

સ|| હરિણલોલાક્ષીમ્ ત્રાસોત્કમ્પિત પયોતરામ્ રાવણેન હ્રુતામ્ ઇમામ્ ત્રુષ્ટ્વા મે મહાન્ તૌર્હ્રુતઃ અપૂત્ ||

||Sloka meanings||

રાવણેન હ્રુતામ્ -
brought by Ravana
હરિણલોલાક્ષીમ્ -
with eyes flashing like a doe
ત્રાસોત્કમ્પિત પયોતરામ્ -
with breasts heaving in distress,
ઇમામ્ ત્રુષ્ટ્વા - seeing her
મે મહાન્ તૌર્હ્રુતઃ અપૂત્ -
a great desire came in my heart.

||Sloka summary||

" રાવણુનિ ચેત અપહરિમ્ચપટિન, કમ્પિસ્તુન્ન સ્તનમુલુ કલ હરિણલોલાક્ષિનિ ચૂચિનપુટુ નાકુ કોપ્પ કોરિક કલિકેનુ." ||24.40||

"Seeing her, brought by Ravana, with eyes flashing like a doe, with breasts heaving in distress, a great desire came in my heart. " ||24.40||

Tilaka Tika says- તૌર્હ્રુતઃ કર્પિણ્યા કર્પક્રુત્ ઇચ્ચાવિશેષો તૌર્હ્રુતમ્; 'તૌર્હ્રુતમ્' means the desire that overpowers a pregnant woman. It means that desire is so strong.

||Sloka 24.41||

યક્રુત્પ્લીહ મતોત્પીટમ્ હ્રુતયમ્ ચ સપન્તનમ્|
અન્ત્રાણ્યપિ તતા શીર્ષમ્ કાતેય મિતિ મે મતિઃ||24.41||

સ|| યક્રુત્ પ્લીહમ્ ઉત્પીટમ્ સપમ્તનમ્ હ્રુતયમ્ ચ અન્ત્રાણ્યપિ તતા શીર્ષમ્ કાતેયમ્ ઇતિ મે મતિઃ||

Tilaka Tika says- યક્રુત્ તક્ષિણ પાકસ્તઃ કાલકણ્ટાક્યો મામ્સ વિશેષઃ | પ્લીહમ્ હ્રુતય વામપાકસ્તો કુલ્માક્યો મામ્સ વિશેષઃ | ઉત્પીટમ્ હ્રુતયોપરિસ્તિત મામ્સપન્તનમ્| Here the Rakshasi was talking about her desire to eat the meat all around the heart.

||Sloka meanings||

યક્રુત્ પ્લીહમ્ ઉત્પીટમ્ -
picking her spleen and liver
સપમ્તનમ્ હ્રુતયમ્ ચ -
heart including all joints
અન્ત્રાણ્યપિ તતા શીર્ષમ્ -
intestines as well as head
કાતેયમ્ ઇતિ મે મતિઃ-
eat all of that is on my mind

||Sloka summary||

"Have a great mind to pick her spleen and liver, heart including all joints, intestines as well as head, and eat all of that". ||24.41||

||Sloka 24.42||

તતસ્તુ પ્રકસા નામ રાક્ષસી વાક્યમપ્રવીત્ |
કમ્ટમસ્યા ન્રુશમ્સાયાઃ પીટયામ કિમાસ્યતે||24.42||

સ|| તતઃ પ્રકસા નામ રાક્ષસી (ઇતમ્) વાક્યમ્ અપ્રવીત્| અસ્યાઃ ન્રુશમ્સાયાઃ કમ્ટમ્ પીટ્યામ | કિમ્ આસ્યતે||

||Sloka meanings||

તતઃ પ્રકસા નામ રાક્ષસી -
then a Rakshasi by name Praghasa
(ઇતમ્) વાક્યમ્ અપ્રવીત્ -
said the following.
અસ્યાઃ ન્રુશમ્સાયાઃ -
this heartless one.
કમ્ટમ્ પીટ્યામ -
twist her head
કિમ્ આસ્યતે -
why are we waiting?

||Sloka summary||

"Then a Rakshasi by name Praghasa said the following. ' We will twist the head of this heartless one. Why are we waiting?" ||24.42||

||Sloka 24.43||

નિવેત્યતામ્ તતો રાજ્ઞે માનુષી સા મ્રુતેતિ હ |
નાત્ર કશ્ચન સમ્તેહાઃ કાતતેતિ સ વક્ષ્યતિ ||24.43||

સ|| તતઃ રાજ્ઞે નિવેત્યતામ્ સા માનુષી મ્રુતઃ ઇતિ || તતઃ સઃ કાતત ઇતિ વક્ષતિ | અત્ર કશ્ચન સમ્તેહઃ ન||

||Sloka meanings||

તતઃ રાજ્ઞે નિવેત્યતામ્ -
then we will tell the King
સા માનુષી મ્રુતઃ ઇતિ -
that the human is dead
તતઃ સઃ કાતત ઇતિ વક્ષતિ -
then he will say eat her
અત્ર કશ્ચન સમ્તેહઃ ન -
there is no doubt about that

||Sloka summary||

"Then we will tell the King that the human is dead ! Then he will say eat her. There is no doubt about that." ||24.43||

||Sloka 24.44||

તતસ્ત્વજામુકી નામ રાક્ષસી વાક્યમપ્રવીત્ |
વિશ સ્યેમામ્ તત સ્સર્વાઃ સમાન્ કુરુત પીલુકાન્||24.44||

સ|| તતઃ અજામુકી નામ રાક્ષસી વાક્યમ્ અપ્રવીત્| સર્વાઃ ઇમામ્ વિશસ્ય તતઃ સમાન્ પીલુકાન્ કુરુત||

||Sloka meanings||

તતઃ અજામુકી નામ રાક્ષસી -
then Rakshasi by name Ajamukhi
વાક્યમ્ અપ્રવીત્ -
said the following.
સર્વાઃ ઇમામ્ વિશસ્ય -
all cut her in pieces
તતઃ સમાન્ પીલુકાન્ કુરુત -
then we will divide equally

||Sloka summary||

"Then Rakshasi by name Ajamukhi said the following. ' Let us all cut her in equal pieces. Then we will divide equally." ||24.44||

||Sloka 24.45||

વિપજામ તતઃ સર્વા વિવાતો મે ન રોચતે|
સેય માનીયતામ્ ક્ષિપ્રમ્ લેહ્યા મુચ્ચાવચમ્ પહુ||24.45||

સ|| તતઃ સર્વાઃ વિપજામ | મે વિવાતઃ ન રોચતે| ક્ષિપ્રમ્ પેયમ્ ઉચ્ચાવચમ્ પહુ લેહ્યામ્ આનીયતામ્ ||

||Sloka meanings||

તતઃ સર્વાઃ વિપજામ -
then we will all share
મે વિવાતઃ ન રોચતે -
I do not like arguments.
ક્ષિપ્રમ્ પેયમ્ ઉચ્ચાવચમ્ -
quickly all types of drinks
પહુ લેહ્યામ્ આનીયતામ્ -
bring all types food that can be licked

||Sloka summary||

"I do not like arguments, we will all share. Go quickly bring all types of drinks and all types food that can be licked".||24.45||

||Sloka 24.46||

તતશ્શૂર્પણકાનામ રાક્ષસી વાક્યમપ્રવીત્ |
અજામુક્યા યતુક્તમ્ હિ તતેવ મમરોચતે ||24.46||

સ|| તતઃ શૂર્પણકા નામ રાક્ષસી વાક્યમ્ અપ્રવીત્ | અજામુકી યત્ ઉક્તમ્ તતેવ મમ રોચતે||

||Sloka meanings||

તતઃ શૂર્પણકા નામ રાક્ષસી -
Then a Rakshasi by name Surpanakha
વાક્યમ્ અપ્રવીત્ -
said the following
અજામુકી યત્ ઉક્તમ્ -
that which was said by Ajamukhi
તતેવ મમ રોચ -
I like only that

||Sloka summary||

"Then a Rakshasi by name Surpanakha said the following. 'I like whatever is said by Ajamukhi only." ||24.46||

||Sloka 24.47||

સુરા ચાનીયતામ્ ક્ષિપ્રમ્ સર્વ શોકવિનાશિની|
માનુષમ્ મામ્સમ્ આસાત્ય ન્રુત્યામત નિકુમ્પિલામ્||24.47||

સ|| ક્ષિપ્રમ્ સર્વશોકવિનાશિની સુરા ચ આનીયતામ્ | માનુષા મામ્સમ્ આસ્વાત્ય અત નિકુમ્પલામ્ ન્રુત્યામઃ||

||Sloka meanings||

ક્ષિપ્રમ્ સર્વશોકવિનાશિની -
Quickly that which is destroyer of all sorrows
સુરા ચ આનીયતામ્ -
wine be brought
માનુષા મામ્સમ્ આસ્વાત્ય -
relishing the human flesh
અત નિકુમ્પલામ્ ન્રુત્યામઃ -
start Nikumbha dance

||Sloka summary||

"Quickly get the wine which is destroyer of all sorrows. After relishing the human flesh we will start Nikumbha dance". ||24.47||

||Sloka 24.48||

એવમ્ સમ્પર્ત્સ્યમાના સા સીતા સુરસુતોપમા|
રાક્ષસીપિઃ સુકોરાપિ ર્તૈર્યમુત્સ્રુજ્ય રોતિતિ||24.48||

સ|| સુકોરાપિઃ રાક્ષસીપિઃ એવમ્ સમ્પર્ત્સ્યમાના સુરસુતોપમા સા સીતા તૈર્યમ્ ઉત્સ્રુજ્ય રોતિતિ||

||Sloka meanings||

સુકોરાપિઃ રાક્ષસીપિઃ -
by the dreadful Rakshasis
એવમ્ સમ્પર્ત્સ્યમાના -
thus being threatened
સુરસુતોપમા સા સીતા -
Sita who is like the daughter of gods
તૈર્યમ્ ઉત્સ્રુજ્ય રોતતિ -
cried giving up courage

||Sloka summary||

"Thus being threatened by the dreadful Rakshasis , Sita who is like the daughter of gods cried giving up courage". ||24.48||

The poet says, thus threatened by the Rakshasa women, Sita losing her courage started weeping. With this Sloka the twenty fifth chapter comes to an end.

ઇત્યાર્ષે શ્રીમત્રામાયણે આતિકાવ્યે વાલ્મીકીયે
ચતુર્વિમ્શત્ સહસ્રિકાયામ્ સમ્હિતાયામ્
શ્રીમત્સુમ્તરકામ્ટે ચતુર્વિમ્શસ્સર્કઃ||

Thus ends the twenty fourth Sarga of Sundarakanda in Ramayana the first ever poem composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki.

|| om tat sat||